Tìm kiếm thông tin trong

Thí nghiệm rẻ tiền

Nhấn vào đây để tải về
Hiển thị toàn màn hình
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
Nguồn: Đàm Trung Đồn
Người gửi: Lê Thái Trung (trang riêng)
Ngày gửi: 10h:14' 20-05-2009
Dung lượng: 41.8 KB
Số lượt tải: 61
Số lượt thích: 0 người
BỒI DƯỠNG NĂNG KHIẾU VẬT LÝ CHO HỌC SINH PHỔ THÔNG
BẰNG THÍ NGHIỆM
TRÊN CÁC THIẾT BỊ KHOA HỌC RẺ TIỀN TỰ TẠO
Đàm Trung Đồn
Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, ĐH QG HN
MỞ ĐẦU
Mục tiêu của của việc mở các lớp chuyên Vật lý là để thúc đẩy việc phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu Vật lý trong học sinh phổ thông trung học, hướng các em đó phấn đấu theo đường khoa học.. Tiêu chuẩn quan trọng để đánh giá năng khiếu Vật lý là trực giác Vật lý. Trực giác vật lý cũng do rèn luyện mà có. Tuy nhiên nếu dựa vào việc học qua sách vở thì chỉ khi đã đạt độ uyên bác nhất định.mới có được trực giác vật lý tốt. Học sinh phổ thông chưa có những điều kiện như vậy nên tốt nhất là phải rèn luyện thông qua thực nghiệm, vì trong thực nghiệm bản chất của hiện tương được bộc lộ với đủ khía cạnh của nó. Vì thế ở các nước tiên tiến, người ta coi rất trọng khâu thực nghiệm Vật lý ở các trường trung học. Tại APhO cũng như IPhO, để chọn ra các học sinh có năng khiếu Vật lý, người ta dành 40% tổng số điểm của bài thi cho bài thực hành. Tiếc thay ở nước ta tình trạng học Vật lý chay vẫn rất phổ biến và chưa tìm được cách khắc phục.
Một nhà nghiên cứu động vật hoang dã gần đây đã nhận xét: ”Voi châu Phi ngày nay ngà ngắn hơn trước”. Tình trạng săn bắn trộm voi lấy ngà đã khiến các cá thể ngà ngắn có điều kịên sinh tồn tốt hơn, đẩy cả quần thể voi phát triển theo chiều hướng ấy. Nếu học chay vẫn giúp học sinh dễ dàng vượt qua các kỳ thi để đạt các danh hiệu học sinh giỏi, thủ khoa v.v, dạy chay vẫn được thừa nhận là hoàn thành tốt nhiệm vụ của giáo viên, thì không biết quy luật chọn lọc tự nhiên sẽ đưa nền vật lý ở nước ta đến bến bờ nào?
PHẢI CHĂNG VÌ THIẾU THIẾT BỊ NÊN PHẢI DAY CHAY?
Có người cho rằng ở trường phổ thông phải dạy chay vì thiếu thiết bị hoặc vì thiết bị không đồng bộ. Thực trạng đó có thật. Nhưng thiếu và không đồng bộ là vì ta yêu cầu phải làm các thí nghiệm theo cách đã vạch sẵn, với các thiết bị quy định. Thí nghiệm cách ấy tuy cũng bổ ích cho học sinh đại trà, song nó chỉ là một hình thức minh họa bài giảng nên dễ thấy nhàm chán. Để khuyến khích tinh thần sáng tạo, kích thích lòng yêu khoa học trong học sinh yêu thích Vật lý, còn cần những kiểu thí nghiêm khác. Hội đồng khoa học quốc tế của IPhO và APhO cho rằng học sinh năng khiếu Vật lý phải như E. Fermi, trong mọi tình huống đều có thể tiến hành thí nghiệm để rút ra điều mình quan tâm. Vì thế bài thí nghiệm cho các em phải mang sắc thái của một thí nghiệm chuyên sâu nhưng dùng mọi thiết bị có trong tầm tay, kể cả thiết bị thô sơ, với cách tiến hành độc đáo. Các bài thi thực hành của IPhO thể hiện rõ điều ấy. Có thể kể ra đây vài ví dụ:
IPhO 1992: Nghiên cứu hiện tượng đ ánh thủng của không khí ở điều kiện thường theo khoảng cách giữa các điện cực, dưới hiệu điện thế cao. Như cách nghĩ thông thường để có thể nghiên cứu sự đánh thủng của không khí (điện trường cỡ 3.105V/m) cần có nguồn cao thế vài ngàn vôn, và các thiết bị an toàn điện hoàn chỉnh. Học sinh phổ thông không thể làm thí nghiêm như thế vì một sai sót nhỏ có thể nguy hiểm đến tính mạng. Nhưng thí nghiệm ở đây lại rất an toàn, vì dụng cụ được phát chỉ là 1 miếng gốm áp điện trong bật lửa gas, một máng trượt và một vài quả nặng ( khoảng vài chục gam ). Học sinh phải tự đề ra mô hình của hiện tượng tạo ra cao thế khi đập nhẹ vào miếng áp điện, và tiến hành thí nghiệm.





IPhO 2000: Nghiên cứu quang phổ kế cách tử phản xạ và áp dụng để đo phổ quang dẫn của quang trở CdS. Học sinh phải dùng máy đơn sắc dùng cách tử phản xạ, đo năng lượng ελ dλ của ánh sáng đơn sắc mà máy cung cấp theo bước sóng, để vẽ được đặc trưng phổ của quang trở . Nhưng thiết bi được giao (hình 2) chỉ là một vài chiếc đồng hồ vạn năng, vài bóng đèn 12V kèm theo nguồn điện, một mảnh đĩa CD dán trên một thước nhựa và đồ thị của hàm phân bố Plank ở vài nhiệt độ khác nhau.
Những ví dụ trên cho thấy người ta cố tình không dùng các bộ thí nghiệm đồng bộ, các dụng cụ đắt tiền, chỉ sử dụng thiết bị thông thường mà hầu hết các trường phổ thông đều có, và các linh kiện có thể tìm mua dễ dàng trên thị trường, nhờ đó có thể tuyển được đích
 
Gửi ý kiến

↓ CHÚ Ý: Bài giảng này được nén lại dưới dạng RAR và có thể chứa nhiều file. Hệ thống chỉ hiển thị 1 file trong số đó, đề nghị các thầy cô KIỂM TRA KỸ TRƯỚC KHI NHẬN XÉT  ↓