Hăngry Baccơren nhà bác học vĩ đại Pháp đã mở đầu thời kì mới trong vật lí, thời kì hiện tượng bức xạ; ông sinh năm 1852 trong một gia đình vật lí. Cha ông, Alêtxăng Baccơren (Alexandre Becquerel) nghiên cứu quang phổ cực tím, từ tính và lân quang. Do đó từ buổi ấu thơ, Hăngry đã sống trong một môi trường nghiên cứu khoa học, cậu bé có năng lực trí tuệ quan sát đặt biệt và ý trí kiên trì, thường ở trong phòng thí nghiệm của cha mẹ ông. Người ông của Hăngry thấy cháu nội thích khoa học thường nói: “Đứa con trai này sẽ tiến xa”, không ngờ rằng đó lại là một lời tiên tri. Tên tuổi của ông có một vị trí danh dự bên cạnh tên tuổi của cha và ông nội.

Tốt nghiệp đại học, ông được cử làm giáo sư vật lí ở Viện bảo tàng lịch sử tự nhiên, và năm 1895, ở trường bách khoa.

Vào thời kì này, ngành vật lí đang trãi qua “cơn sốt về các tia”. Tất cả các nhà bác học đều điên đầu do khám phá của Rơnghen và mỗi người đều thấy hoặc cho rằng các nơi đều có các tia. Baccơren chuyên nghiên cứu lân quang. Nhà bác học cũng phát ốm vì cơn sốt thời thượng lúc bấy giờ, ông có ý tưởng muốn tìm xem phải chăng không có sự liên quang nào giữa lân quang và các tia X, hay nói một cách khác, phải chăng những tia này có thể xuất phát từ một chất được kích động không phải do tia âm cực mà do ánh sáng.

Ông bắt đầu một loạt thí nghiệm. Đầu tiên ông thử một muối uranium và thấy rằng ánh sáng ban ngày phát triển trong khoáng chất này một lân quang được nhìn thấy rõ trên các ảnh chụp. Và ngày 24 tháng 2 năm 1896, Baccơren đọc báo cáo tại Viện hàn lâm khoa học, tuyên bố rằng những chất phát lân quang, như các muối uranium, để ra ngoài ánh sáng mặt trời, tỏa ra những tia giống tia X. Nhà bác học tiếp tục các thí nghiệm của mình. Những ngày cuối tháng 2, Baccơren sửa soạn vài gương ảnh và muốn đem ra phơi ngoài trời. Nhưng lại gặp những ngày không nắng, ông đành phải cất các gương ảnh vào ngăn kéo. Ngày mùng một tháng ba thời tiết thật tốt. Nhà bác học muốn đem phơi ra ánh sáng mặt trời các gương ảnh đã chuẩn bị từ hai hôm trước. Nhưng trí tuệ của nhà thí nghiệm làm ông nghĩ cần phải đem “rửa” các gương ảnh. Và … ngạc nhiên làm sao! Những gương ảnh cất kĩ trong tủ, không có ánh sáng lại ăn ảnh. Người ta thấy rỏ một vết ở chỗ có để muối. Như vậy ông đạt đến một khám phá to lớn: Uranium và hợp chất của nó phát ra một bức xạ đặt biệt bắt được trên gương ảnh. Phát minh này một lần nữa làm đảo lộn những tư tưởng, vốn đã bị đảo lộn, của các nhà bác học vì hiện tượng khám phá trái ngược với tất cả những nguyên lí đã được thừa nhận từ trước. Một vấn đề mới được đặt ra: Vậy bản chất của những bức xạ này là gì? Để phân tích bản chất của chúng, Baccơren làm thí nghiệm sau: Ông đặt một nam châm sau một mẫu uranium và nhờ từ trường phát sinh, ông xác định rằng bức xạ này chia làm ba nhánh : Một nhánh lệch sang bên phải, một nhánh lệch sang bên trái và nhánh thứ ba không lệch. Bản chất của bức xạ này về sau được Rơdơphơt xác nhận.

Khám phá này thực sự là một đại biến động trong khoa học : Như vậy nguyên tử vốn được cho là không thể tách được và vĩnh cửu lại “có thể chết ”… vì sự bức xạ, có nghĩa là sự biến chất của các nguyên tố, tức là sự thay đổi của chính bản thân nguyên tử. Những gì từ trên hai nghìn năm qua đã được các nhà bác học xác nhận bỗng sụp đổ: Một thế giới mở ra, một kỉ nguyên mới bắt đầu trong tiểu sử của hạt tạo nên vật chất này. Như vậy, ngày mùng một tháng ba năm 1896 sẽ mãi mãi được ghi trong lịch sử khoa học như ngày sinh của một ngành vật lí mới: Vật lí nguyên tử. Các nhà bác học đoán rằng hạt chất này, nguyên tử, còn ẩn giấu nhiều bí mật và chứa đựng những sức mạnh phi thường.

Giải thưởng Nôben (Nobel) được trao cho Baccơren ngày 11 tháng 12 năm 1903. Nhà bác học luôn luôn không mệt mỏi, tiếp tục nghiên cứu. Mùa hè 1908 ngột ngạt, Baccơren thấy cần nghĩ ngơi. Ông đi nghĩ ở Anh nhưng lại lâm bệnh và trong vài ngày đã qua đời. Nhà bác học này vĩ đại này đã yêu khoa học vô cùng , đã hiến dâng trọn đời mình cho khoa học, trong di trúc ông đã tặng 100000 phơrăng cho Viện Hàn Lâm khoa họcvì “sự tiến bộ của khoa học”.

(Nguồn: Internet)

---

Lê Thái Trung @ 07:24 13/09/2009
Số lượt xem: 3089