Chương I: DAO ĐỘNG CƠ HỌC
Bài: DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ
I. Mục tiêu:
- Thông qua quan sát để có khái niệm về chuyển động dao động.
- Biết các đại lượng đặc trưng cho dao động điều hoà.
- Biết tính toán và vẽ đồ thị x(t), v(t) và a(t)-Hiểu rõ các khái niệm T và f - Biết viết điều kiện đầu tuỳ theo cách kích thích dao động và từ đó suy ra A và (. Củng cố kiến thức về dao động điều hoà.
II. Chuẩn bị:
1. Giáo viên:+ Con lắc dây, con lắc lò xo đứng và ngang, đồng hồ bấm giây.
2. Học sinh: .
+ Ôn lại đạo hàm, cách tính đạo hàm của các hàm số lượng giác.
+ Ý nghĩa vật lý của đạo hàm.
III.Tiến trình bài dạy :
1.Kiểm tra bài cũ:Không
2. Nội dung bài mới :
Hoạt động 1: Dao động , dao động tuần hoàn
HOẠT ĐỘNG CỦA G.V
HOẠT ĐỘNG CỦA H.S
NỘI DUNG

GV Nêu vớ dụ: gió rung làm bông hoa lay động; quả lắc đồng hồ đung đưa sang phải sang trái; mặt hồ gợn sóng; dây đàn rung khi gãy…
Chuyển động của vật nặng trong 3 trường hợp trên có những đặc điểm gì giống nhau ?
Dao động cơ học là gì ?

Nhận xét về các đặc điểm của các chuyển động này?
quan sát dao động của quả lắc đồng hồ từ đó đưa ra khái niệm dao động tuần hoàn
I. DAO ĐỘNG CƠ
1. Thế nào là dao động cơ
- Ví dụ : Chuyển động của quả lắc đồng hồ , dây đàn ghi ta rung động …
Khái niệm :
Dao động là chuyển động có giới hạn trong không gian, lặp đi lặp lại nhiều lần quanh một vị trí cân bằng.
2. Dao động tuần hoàn.
Dao động tuần hoàn: là dao động mà sau những khoảng thời gian bằng nhau gọi là chu kỳ vật trở lại vị trí cũ theo hướng cũ
VD: Dao động của lắc đồng hồ

Hoạt động 2 : Phương trình dao động điều hòa , khái niệm dao động điều hòa .

Xét một điểm M chuyển động đều trên một đường tròn tâm O, bán kính A, với vận tốc góc là
(rad/s)
Chọn C là điểm gốc trên đường tròn. Tại:
- Thời điểm ban đầu t = 0, vị trí của điểm chuyển động là M0, xác định bởi góc j.
- Thời điểm t ( 0, vị trí của điểm chuyển động là Mt, Xác định bởi góc (
t +
)
Xác đinh hình chiếu của chất điểm M tai thời điểm t
lên trục Oy
yêu cầu HS nêu đinh nghia dao động điều hòa
Nêu ý nghĩa vật lý của từng đại lượng trong công thức trên ?
Một dao động điều hòa có thể được coi như hình chiếu của một chuyển động tròn đều xuống một đường thẳng nằm trong mặt phẳng quỹ đạo.


Vẽ hình minh họa chuyển động tròn đều của chất điểm .

Xác định vị trí của vật chuyển động tròn đều tại các thời điểm t = 0 và tai thời điểm t ( 0

Xác định hình chiếu của chất điểm M tai thời điểm t ( 0
x = OP
= OMt cos ((t +
).
Nêu định nghĩa dao động điều hòa

Trả lời C1
cho biết ý nghĩa của các đại lượng:
+ Biên độ,
+ pha dao động,
+ pha ban đầu.
+ Li độ
+ Tần số góc

Tại thời điểm t, chiếu điểm Mt xuống x’x là điểm P ( có được tọa độ x = OP, ta có: x = OP = OMt sin((t +
).
Hay: x = A.sin ((t +
).
Vậy chuyển động của điểm P trên trục x’x là một dao động điều hòa.



II . PHƯƠNG TRÌNH DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA .
1Ví dụ .
Xét một điểm M chuyển động đều trên một đường tròn tâm 0, bán kính A, với vận tốc góc là
(rad/s)
Thời điểm t ( 0, vị trí của điểm chuyển động là Mt, Xác định bởi góc (wt + )
: x = OP = OMt cos ((t +
).
Hay: x = A.cos ((t +
).
A, ( ,
là các hằng số
2. Định nghĩa
Dao động điều hòa là dao động trong đó li độ của vật là một hàm côsin (hay sin) của thời gian .

3. Phương trình
phương trình x=Acos((t+() thì:
+ x : li độ của vật ở thời điểm t (tính từ VTCB)