Chương I
DAO ĐỘNG CƠ HỌC
Tiết 1 – 2. DAO ĐỘNG ĐIỀU HOÀ
I - Mục tiêu:
Nêu được: - Dao động, dao động tuần hoàn, dao động điều hoà.
- Khái niệm chu kì, tần số, li độ, biên độ, pha, pha ban đầu là gì.
Viết được: - Phương trình dao động điều hoà và giải thích được các đại lượng trong phương trình.
- Công thức liên hệ tần số, chu kỳ và tần số góc. Công thức tính vận tốc và gia tốc của dao động.
Vẽ được đồ thị của li độ theo thời gian với pha ban đầu bằng không.
Làm được các bài tập tương tự sách giáo khoa.
II - Chuẩn bị:
1. Chuẩn bị của giáo viên: Vẽ hình minh hoạ sự dao động của hình chiếu H1.1 sgk.
2. Chuẩn bị của học sinh: Ôn lại kiến thức về chuyển động, chuyển động tròn, đọc bài.
III - Hoạt động dạy - học:. ngày soạn: 25 – 8 - 2008.
Hoạt động của giáo viên, học sinh

Kiến thức cấn đạt được

 Vật thế nào được gọi là dao động, lấy ví dụ về vật dao đông?
Giải thích tại sao phải nói rõ là dao động cơ.


Thế nào là dao động tuần hoàn, lấy ví dụ về dao động tuần hoàn trong thực tế?


Vẽ hình chuyển động của một chất điểm chuyển động tròn đều.


Các bước để xác định vị trí của điểm M chuyển động tròn đều?

Xác định hình chiếu của điểm M trên trục Ox, xác định biểu thức xác định vị trí hình chiếu của M trên trục Ox?
Trả lời câu hỏi C1?

Nêu định nghĩa dao động điều hoà?


Nêu tên của các đại lượng trong phương trình dao động điều hoà.

Cho biết đơn vị của các đại lượng trong phương trình dao động điều hoà?
Hãy nhận xét về dấu của các đại lượng trong phương trình dao động?

Tìm mối liên hệ giữa chuyển động tròn đều và dao động điều hòa ?


Chọn trục x làm gốc để tính pha dao động là ta nhằm mục đích gì?






Tìm mối liện hệ giữa T ; f ;
?







Biểu thức vận tốc ? gia tốc ?
-Ở vị trí nào v = 0?





-Ở vị trí nào gia tốc bằng 0?


-Nhận xét chiều của véc tơ gia tốc a và li độ x ?





Vẽ đồ thị của dao động điều hoà?( đồ thị toạ độ x theo thời gian t).


I. DAO ĐỘNG CƠ
1. Thế nào là dao động cơ ?
Dao động cơ là chuyển động qua lại một quanh một vị trí cân bằng.
2. Dao động tuần hoàn.
Dao động tuần hoàn là dao động mà sau những khoảng thời gian bằng nhau gọi là chu kỳ, vật trở lại vị trí cũ theo hướng cũ.
II. PHƯƠNG TRÌNH CỦA DAO ĐỘNG ĐIỀU HÒA
1. Ví dụ:
- Xét một điểm M chuyển động tròn đều với vận tốc góc ω, theo chiều dương ( ngược chiều kim đồng hồ ) trên quĩ đạo tròn tâm O bán kính OM = A.
- Ở thời điểm t = 0 : điểm M ở vị trí Mo xác định bởi góc φ.
- Ở thời điểm t bất kỳ : là Mt xác định bởi góc (ωt + φ).
- Hình chiếu của Mt xuống trục Ox trùng với đường kính của đường tròn là P có tọa độ :
x =
= Acos (ωt + φ). A, ω, φ là các hằng số.
Vì hàm cos là hàm điều hoà, nên điểm P dao động điều hòa.
2. Định nghĩa dao động điều hòa :
Là dao động trong đó li độ cuả vật là một hàm côsin (hay sin) của thời gian.
3. Ý nghĩa các đại lượng trong phương trình :
Trong phương trình dao động điều hòa: x = Acos (ωt + φ).
+ xmax = A > 0 : biên độ dao động
+ (ωt + φ) : Là pha dao động tại thời điểm t bất kỳ.
+ φ (rad) : là pha ban đầu của dao động( t = 0)
+ ω (rad/s) : Là tần số góc
4) Chú ý :
a) Mối liên hệ giữa dao động điều hòa và chuyển động tròn đều :
Điểm P dao động điều hòa trên một đoạn thẳng có thể được coi là hình chiếu của một điểm M chuyển động tròn đều lên đường kính là đoạn thẳng đó.
b) Phương trình dao động điều